سیاوش اسعدی بعد از تجربه آثاری مانند «حوالی اتوبان» و «درخونگاه»، در «غریزه» سراغ فضایی متفاوت رفته است. اگر «درخونگاه» با خشونت، عصبانیت و انرژی متراکم تهران دهه شصت شناخته میشد، «غریزه» به دهه ۴۰ خورشیدی بازمیگردد و تلاش میکند در بستری عاشقانه و نوستالژیک، داستانی انسانی و احساسی را روایت کند.اطلاعات رسمی منتشرشده درباره فیلم نشان میدهد که «غریزه» یک عاشقانه در دهه ۴۰ است و امین حیایی نقش شخصیتی به نام «رسول تاجیک» را ایفا میکند؛ مردی که در مرکز اتفاقات داستان قرار دارد.
نکته جالب درباره «غریزه» این است که برخلاف بسیاری از فیلمهای اجتماعی سالهای اخیر، هویت خود را بر پایه بازسازی یک دوره تاریخی بنا کرده است. دهه ۴۰ در سینمای ایران معمولا یا با نگاه نوستالژیک روایت میشود یا به عنوان بستری برای نمایش تغییرات اجتماعی. اسعدی نیز از این فضا استفاده کرده تا داستانی عاشقانه را در دل تهران قدیم شکل دهد؛ تهرانی که هنوز ردپای محلهها، کارخانهها و مناسبات سنتی در آن پررنگ است.
برخی نقدهای منتشرشده پس از نمایش فیلم، به فضای بصری اثر توجه ویژهای داشتهاند. منتقدان از طراحی صحنه، لباسها و بازسازی حالوهوای دهه ۴۰ به عنوان یکی از نقاط قوت فیلم یاد کردهاند؛ ویژگیای که کمک میکند جهان داستان صرفا یک پسزمینه تاریخی نباشد و به بخشی از هویت اثر تبدیل شود. شخصیت رسول که امین حیایی نقش او را بازی میکند نیز ظاهرا یکی از مهمترین عناصر فیلم است. در توصیفهای منتشرشده از فیلم، او مالک یک دباغخانه معرفی شده؛ شخصیتی که گذشته، موقعیت اجتماعی و تصمیمهایش نقش مهمی در شکلگیری درام دارند. همین موضوع باعث شده برخی منتقدان از حالوهوای فیلم به عنوان اثری نزدیک به ملودرامهای کلاسیک ایرانی یاد کنند.
از منظر بازیگری، «غریزه» یکی از آثار مهم سالهای اخیر امین حیایی محسوب میشود. حیایی در سالهای اخیر بارها ثابت کرده که فراتر از تصویر کمدیاش توانایی حضور در نقشهای جدی و پیچیده را دارد و حضور او در کنار بازیگرانی چون پانتهآ پناهیها و ژاله صامتی، ترکیب قابل توجهی را شکل داده است. همچنین ساینا روحانی و مهدیار شاهمحمدی به عنوان دو چهره تازه، نقشهای مهمی در روایت فیلم دارند.
یکی از اتفاقات قابل توجه در مسیر اکران فیلم، فاصله زمانی میان تولید و نمایش عمومی آن بود. «غریزه» چند سال پس از تولید به اکران رسید و در این مدت در جشنوارهها و نمایشهای محدود مورد توجه قرار گرفت. گزارشهای منتشرشده همچنین از حضور فیلم در فستیوالهای بینالمللی متعدد و کسب چند جایزه خبر دادهاند. شاید مهمترین ویژگی «غریزه» برای علاقهمندان سینمای ایران این باشد که در دورانی که بسیاری از فیلمها به سراغ مسائل روز و روایتهای کاملا معاصر میروند، تلاش کرده به فضای عاشقانه و کلاسیک نزدیک شود؛ فضایی که یادآور بخشی از سینمای قدیم ایران است اما با زبان و امکانات امروز روایت میشود. همین ویژگی باعث شده «غریزه» در کارنامه سیاوش اسعدی جایگاهی متفاوت پیدا کند.
عوامل فیلم «غریزه»:
- کارگردان: سیاوش اسعدی
- نویسنده: سیاوش اسعدی، نیما نادری
- بازیگران: امین حیایی، پانتهآ پناهیها، ژاله صامتی، ساینا روحانی، مهدیار شاهمحمدی، پردیس پورعابدینی، فرهاد شریفی، افشین سنگچاپ، ژاله ژاوهوند، رضا کرد، فاطمه مرتاضی
- تهیهکننده: سیاوش اسعدی